Een aangrijpende oorlogsgeschiedenis
In het nieuwe toneelstuk ‘Hemelrijk’ brengt de Alkmaarse schrijver Chris Houtman de aangrijpende oorlogsgeschiedenis van Jaap Hemelrijk en zijn vrouw Dirkje tot leven. Het stuk is gebaseerd op brieven en dagboeken uit het familiearchief Hemelrijk, dat recent is ondergebracht bij het Regionaal Archief Alkmaar.
‘Hemelrijk’ waarschuwt voor het opkomend fascisme en schetst de jaren dertig en veertig vanuit het perspectief van de Bergens-Joodse politicus en rector van het Alkmaarse Murmellius Gymnasium Jaap Hemelrijk en zijn vrouw Dirkje. Nadat Jaap vanwege zijn Joodse identiteit werd ontslagen op last van de bezetters, ging hij uit solidariteit lesgeven aan het Joods Lyceum in Amsterdam, waar ook Anne en Margot Frank leerling waren. Dankzij een vals persoonsbewijs kon hij zich redelijk vrij bewegen door de stad en was hij ooggetuige van enkele razzia’s en probeerde hij zijn Joodse leerlingen en ouders zoveel mogelijk bij te staan.
Uiteindelijk vertrok het echtpaar Hemelrijk naar Putten, waar Jaap voorzien van een nieuw vervalst persoonsbewijs onderdook. In september 1944 werd hij verraden en gearresteerd. Na zware mishandelingen pleegde hij een mislukte zelfmoordpoging. Daags erna kreeg Dirkje te horen dat hij door de Duitsers was doodgeschoten, maar pas maanden kwam zij er bij toeval achter dat hij nog leefde en onder een niet-Joodse identiteit was geïnterneerd in concentratiekamp Sachsenhausen. Uit angst dat Jaaps Joodse afkomst vanuit Nederland alsnog verraden zou kunnen worden, hielden Dirkje en de kinderen tegenover de buitenwereld vol dat hij was overleden. Tegelijkertijd waren zij getuige van de Duitse wraakacties in Putten in oktober 1944.
‘Hemelrijk’ wordt gespeeld door Ron Wolters en Corine de Jager en geregisseerd door Harm-Ydo Hilberdink. Eerder werkten zij samen aan het succesvolle locatietheaterstuk ‘Oorlog aan Zee’.
Chris Houtman
Speeldata: 22 t/m 25 april | Aanvang: 20.00 uur |
Locatie: Vredeskerkje, Bergen aan Zee | Kaarten: www.kunstgetij.nl |