Truus Wijsmuller-Meijer Prijs
De Stichting reikt tweejaarlijks de Truus Wijsmuller-Meijer-Prijs uit aan iemand die in het veld van sociaal-maatschappelijk werk probeert het verschil te maken, die inspireert en aanmoedigt, die standvastig is. De prijs wordt uitgereikt op de geboortedag van Truus, 21 april, in de even jaren. De uitreiking heeft een feestelijk karakter. De uitstraling is landelijk, of zo mogelijk internationaal. Het bestuur van de stichting laat zich hiervoor adviseren door een jury, waarvan de leden landelijke bekendheid genieten en een autoriteit zijn op hun vakgebied.
De jury telt minimaal drie, maximaal vijf leden, afkomstig uit de sectoren media, politiek, wetenschap cultuur en/of gezondheidszorg. Het bestuur van de stichting faciliteert het juryberaad optimaal. Het gaat bij bestuur en jury om een onbezoldigde ere-taak.
In 2026 bestaat de jury uit:
Prof dr Marjan Schwegman
Elske Doets
Patrick van Mil
Klik hier voor het Juryreglement Truus Wijsmuller-Meijerprijs
2026
De foto's van de prijsuitreiking zijn van Jan Jong
Over doen wat nodig is daar waar het schuurt
Op dinsdag 21 april is in Alkmaar de Truus Wijsmullerprijs 2026 toegkend aan Michelle van Tongerloo, huisarts en straatarts in Rotterdam. De prijs is bedoeld voor mensen die zich belangeloos inzetten voor anderen en compassie omzetten in concrete actie.
Daarmee staat de prijs volledig in de traditie van Truus Wijsmuller, die bekend werd door haar vasthoudendheid en morele moed in onrechtvaardige tijden Zij wachtte niet op toestemming als hulp nodig was, maar zette haar hele leven compassievoor anderen om in onvermoeibaar handelen. Haar leven en kenmerkende aanpak vormt nog altijd de kern van deze prijs. Eén persoon kan het verschil maken.
Waar het systeem hapert, begint het werk
Het werk van Michelle van Tongerloo speelt zich af op plekken waar systemen tekortschieten. Zij richt zich op mensen die tussen wal en schip vallen: mensen zonder vaste woonplek, zonder toegang tot passende zorg, of zonder de ruimte om binnenbestaande regels geholpen te worden. In haar boek Komt een land bij de dokter neemt ze lezers mee in de casussen in haar spreekkamer. En laat met die verhalen zien hoe ingewikkel de zorg in ons land is voor mensen die buiten het systeem vallen. Ze vertelt over wat de gevolgen zijn van armoede, van geen verblijfsvergunning van het dakloosheid. En hoe het systeem faalt hier oplossingen voor te vinden.
Haar aanpak is even eenvoudig als weerbarstig: beginnen bij de vraag wat iemand nodig heeft, en dat vervolgens organiseren. ADat vraagt niet alleen medische kennis, maar ook vasthoudendheid en de bereidheid om grenzen op te zoeken.
In de praktijk betekent dit dat zij zich regelmatig beweegt buiten de gebaande paden. Niet uit overtuiging tegen regels, maar vanuit de overtuiging dat regels nooit een doel op zich mogen worden.
Afwezig bij de ceremonie, aanwezig in de praktijk
De prijs werd uitgereikt in de Prinsenzaal van het Alkmaarse stadhuis. Opvallend was dat de prijswinnaar zelf niet aanwezig was. Michelle van Tongerloo kiest er standaard voor om haar werk voor patienten te prioriteren. Ook gelooft zij niet in gelauwerd worden. Wat ik doe, kan iedereen: begin gewoon met helpen. Die keuze past bij haar manier van werken. De erkenning is bijzaak; de patiënt staat centraal.
Burgemeester Anja Schouten nam de prijs namens haar in ontvangst. In haar bijdrage stond zij stil bij een herkenbaar spanningsveld: veel mensen willen bijdragen, maar weten niet altijd hoe. Zeker in een tijd waarin maatschappelijke tegenstellingenzichtbaarder worden, groeit de behoefte aan handelingsperspectief.
Tijdens de bijeenkomst werden ook fragmenten voorgelezen uit het boek Komt een land bij de dokter, waarin de praktijk van Van Tongerloo invoelbaar wordt gemaakt.
Lokale urgentie: dak- en thuisloosheid in Alkmaar
Een deel van het prijzengeld gaat naar Stichting Lekker Geven, dat het werk van Michelle van Tongerloo ondersteunt. Op haar verzoek wordt een deel beschikbaar gesteld aan DNOdoen, actief in de regio Alkmaar.
Tijdens de uitreiking werd de lokale situatie concreet gemaakt. In Alkmaar gaat het om 700 mensen zonder stabiele woonplek. Opvallend is dat de groep jonger wordt. Daarmee verschuift ook de aard van de problematiek: van langdurigekwetsbaarheid naar een groeiende instroom van mensen die relatief kort geleden nog wél perspectief hadden. Volgens Hil Rabenberg die aanwezig was namens dnoDoen vraagt om meer dan noodopvang alleen. Passende begeleiding en structurelehuisvesting blijven essentieel om te voorkomen dat problemen zich verdiepen.
Compassie als werkwoord
Na de prijsuitreiking was er een bloemenhulde bij het beeld van Truus op de Gewelfde stenenbrug. Op 21 april haar geboortedag erkennen wij wat zij gedaan heeft voor anderen in haar leven en wat zij daarmee betekend heeft voor anderen. En hoe zij tot de dag vandaag anderen inspireert daarmee. De Truus Wijsmullerprijs gaat daarmee niet alleen over erkenning, maar ook over richting. Wat betekent het om verantwoordelijkheid te nemen in een samenleving waarin niet iedereen vanzelf mee kan komen? Het werk van Michelle van Tongerloo laat zien dat compassie pas betekenis krijgt wanneer die wordt omgezet in handelen. Niet groots of abstract, maar concreet en dichtbij.Dat maakt haar werk navolgbaar, maar niet eenvoudig. Het vraagt om tijd, aandacht en de bereidheid om te handelen waar het ongemakkelijk wordt.
Blijvende opdracht
Met de toekenning van de Truus Wijsmullerprijs 2026 wordt een lijn zichtbaar die doorloopt van verleden naar heden. De omstandigheden veranderen, maar de kernvraag blijft dezelfde: wie staat op wanneer het nodig is?
Voor iedereen ligt daar een blijvende opdracht. Niet alleen om systemen te verbeteren, maar ook om ruimte te houden voor menselijkheid binnen die systemen. Michelle dringt er op aan niet te wachten op de overheid. ‘ We moeten elkaar helpen. Vraag je buurvrouw wat zij nodig heeft en ga haar daarmee helpen’
Zelf bijdragen
Wie wil bijdragen aan dit werk kan terecht bij:
Daarnaast is het mogelijk om als ambassadeur bij te dragen aan het levend houden van het gedachtengoed van Truus Wijsmuller.
Lees hier het juryrapport
2024
De Truus Wijsmuller-Meijer Prijs 2024 is op 19 april, kort voor Truus’ geboortedag (21 april), uitgereikt aan Saïd Bensellam en Lody van de Kamp. Lees hier het persbericht. Op de foto vlnr: Leen Spaans, voorzitter van de Stichting Truus Wijsmuller-Meijer, Saïd Bensellam, burgemeester Anja Schouten, Lody van de Kamp, jurylid Elske Doets.
Zie ook het nieuwsbericht van Elske Doets.
2022
De Truus Wijsmuller-Meijer Prijs 2022 is op 21 april, Truus’ geboortedag, uitgereikt aan Laura Hassler, vanwege haar vredeswerk met Musicians without Borders. Lees hier het persbericht.
Klik hier voor een fotoreportage.